រយៈពេល២០ឆ្នាំនៃការបង្កើតព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាទី២ ក្រោមការដឹកនាំរបស់សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន ជានាយករដ្ឋមន្ត្រី ប្រព័ន្ធតុលាការកម្ពុជាត្រូវបានទទួលរងការរិះគន់ និងគេវាយតម្លៃថា ជាស្ថាប័នមិនឯករាជ្យដូចរដ្ឋធម្មនុញ្ញដែលជាច្បាប់កំពូលនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាបានចែងឡើយ ហើយស្ថាប័នដ៏សំខាន់មួយនេះបានក្លាយទៅជាឧបករណ៍ប្រើប្រាស់ដ៏មានប្រសិទ្ធភាពរបស់គណបក្សនយោបាយគ្រប់គ្រងអំណាច របស់អ្នកមានអំណាច និងរបស់អ្នកមានទ្រព្យលុយកាក់ ។
អតីតអ្នកនយោបាយ អ្នកនយោបាយ សកម្មជនសិទ្ធិមនុស្ស សកម្មជនសហជីព និងសកម្មជនព្រំដែនជាច្រើននាក់ហើយ សុទ្ធតែធ្លាប់បានរត់ចែកជើងគ្នា ធ្លាប់បានជាប់គុកដោយសារសាលក្រម ឬសាលដីការបស់តុលាការ ក្រោមអំណាចលូកលាន់របស់មន្ត្រីថ្នាក់កំពូលៗគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ដែលជាគណបក្សនយោបាយកាន់អំណាចដុះស្លែនៅកម្ពុជា មានជាអាទិ៍ ៖ សម្តេចក្រុមព្រះ នរោត្តម រណឫទ្ធិ អតីតព្រះប្រធានគណបក្សហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិច, ឯកឧត្តម សម រង្ស៊ី ប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ "អតីតប្រធានគណបក្សសម រង្ស៊ី" ឯកឧត្តម កឹម សុខា អនុប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ "អតីតប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា" ឯកឧត្តម ជាម ច័ន្ទនី អ្នកតំណាងរាស្ត្រជាប់ឆ្នោតនៅមណ្ឌលខេត្តកំពង់ធំ មកពីគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ, លោក ម៉ម សូណង់ដូ នាយកវិទ្យុសំបុកឃ្មុំ, លោក ជា មុនី ប្រធានសហជីពេសរីកម្មករនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា, លោក រ៉ុង ឈុន ប្រធានសមាគមគ្រូបង្រៀនកម្ពុជាឯករាជ្យ…។ល។និង។ល។
ចំណុចសំខាន់ៗដែលបង្ហាញឲ្យឃើញអំពីភាពអសកម្មក្នុងប្រព័ន្ធតុលាការកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ននេះ គឺ ៖
១-ព្រះមហាក្សត្រគ្មានអំណាចពិតប្រាកដក្នុងការធានាឯករាជ្យនៃអំណាចតុលាការ និងឧត្តមក្រុមប្រឹក្សានៃអង្គចៅក្រមគ្មានសមត្ថភាព និងឯករាជ្យភាពដើម្បីជួយព្រះមហាក្សត្រក្នុងកិច្ចការនេះ ដូចដែលបញ្ញត្តិមាត្រា១៣២ថ្មី "មាត្រា១១៣ចាស់"នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញបានចែងឡើយ ។
២-អស់រយៈពេលចំនួន២០ឆ្នាំមិនបង្កើតឲ្យមានច្បាប់ស្តីអំពីលក្ខន្តិកៈចៅក្រម និងព្រះរាជអាជ្ញា និងច្បាប់ស្តីពីការរៀបចំអង្គការតុលាការ ដូចដែលបញ្ញត្តិមាត្រា១៣៥ថ្មី "មាត្រា១១៦ចាស់" នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញបានចែងទេ ដ្បិតអ្នកគ្រប់គ្រងអំណាចគ្មានឆន្ទៈទាល់តែសោះក្នុងការបង្កើតឲ្យមានច្បាប់ដ៏សំខាន់សម្រាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងប្រព័ន្ធតុលាការនេះ ជាហេតុធ្វើឲ្យស្ថាប័នតុលាការមួយទាំងមូលគ្មាន "រង្វាស់រង្វាល់" សម្រាប់ដាក់ទោសទណ្ឌចៅក្រមដែលប្រព្រឹត្តខុសឆ្គង និងសម្រាប់លើកទឹកចិត្តដល់ចៅក្រមដែលមានស្នាដៃក្នុងការបំពេញការងារឡើយ ។
លើសពីនេះ ការណ៍ដែលគ្មានច្បាប់ស្តីពីលក្ខន្តិកៈចៅក្រម និងព្រះរាជអាជ្ញា និងច្បាប់ស្តីពីការរៀបចំអង្គការតុលាការ គឺនាំឲ្យមានការជាប់គាំងក្នុងការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងសមាជិកឧត្តមក្រុមប្រឹក្សានៃអង្គចៅក្រមចំនួន៣រូបក្នុងចំណោម៩រូប-អង្គ ដែលត្រូវជ្រើសរើសចេញពីឆន្ទៈរបស់ចៅក្រម និងព្រះរាជអាជ្ញាទូទាំងប្រទេសបាន និងមិនអាចបង្កើតតុលាការឯកទេសសំខាន់ៗបានថែមទៀត ដូចជា តុលាការការងារឲ្យស្របតាមបញ្ញត្តិមាត្រា៣៨៧ និងមាត្រា៣៨៨នៃច្បាប់ស្តីពីការងារ ដើម្បីដោះស្រាយ និងជំនុំជម្រះលើសំណុំរឿងវិវាទការងារ តុលាការពាណិជ្ជកម្ម តុលាការរដ្ឋបាល និងតុលាការអនីតិជន ជាដើម ។ល។
៣-ថ្នាក់ដឹកនាំតុលាការជាន់ខ្ពស់របស់កម្ពុជា "តុលាការកំពូល" ដែលទទួលបន្ទុកជាប្រធានក្រុមប្រឹក្សាវិន័យនៃឧត្តមក្រុមប្រឹក្សានៃអង្គចៅក្រម គឺសុទ្ធតែជាមន្ត្រីសំខាន់ៗរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ដែលជាគណបក្សនយោបាយកាន់កាប់អំណាច ដូចជា ឯកឧត្តម ឌិត មុន្ទី ប្រធានតុលាការកំពូល ជាសមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍នៃគណៈកម្មាធិការកណ្តាលគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា, ឯកឧត្តម ឃឹម ប៉ុណ្ណ អនុប្រធានតុលាការកំពូល ជាសមាជិកគណៈកម្មាធិការកណ្តាលនៃគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ។ល។
៤-កម្មវិធីនយោបាយរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលនីតិកាលទី៣នៃរដ្ឋសភា ធ្លាប់បានចែងថា "ចៅក្រមនិងព្រះរាជអាជ្ញាដែលមានអាយុចាប់ពី៦០ឆ្នាំឡើងទៅ ត្រូវបានដាក់ឲ្យចូលនិវត្តន៍" ។ លុះដល់ពេលតាក់តែងព្រះរាជក្រឹត្យលេខនស/រកត/០៩០៥/៤០៣ ចុះថ្ងៃទី០៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០០៥ បែរជាចែងមិនមានភាពច្បាស់លាស់ទុកច្រកឲ្យចៅក្រម ឬព្រះរាជអាជ្ញាមួយចំនួនដែលជាមនុស្សសំខាន់ៗរបស់គណបក្សអាចឲ្យនៅបន្តបម្រើការងារបាន ទោះបីមានអាយុជាង៧០ឆ្នាំហើយក៏ដោយ ។ ឧទាហរណ៍ ៖ ឯកឧត្តម ឌិត មុន្ទី ប្រធានតុលាការកំពូល មានអាយុ៧២ឆ្នាំ, ឯកឧត្តម ឃឹម ប៉ុណ្ណ អនុប្រធានតុលាការកំពូល មានអាយុ៧៣ឆ្នាំ, លោក ប្រាក់ គឹមសាន ចៅក្រមតុលាការកំពូល មានអាយុ៧០ឆ្នាំ, លោក ទី ណេង ចៅក្រមតុលាការកំពូល មានអាយុ៦៩ឆ្នាំ, ឯកឧត្តម ជួន ស៊ុនឡេង អនុប្រធានសាលាឧទ្ធរណ៍ មានអាយុ៦៦ឆ្នាំ…។ល។ អាចមានឱកាសបាននៅបន្តបម្រើការងាររហូតទល់សព្វថ្ងៃនេះ ។
មជ្ឈដ្ឋានអ្នកច្បាប់ឯករាជ្យនៅកម្ពុជា បានលើកឡើងថា ដើម្បីថែរក្សាអំណាចរបស់ខ្លួនដែលមានមន្ត្រីជាច្រើនបានប្រព្រឹត្តនូវកំហុសឆ្គងដូចជាការប្រព្រឹត្តអំពើពុករលួយអស់រាប់ឆ្នាំមកហើយជាដើមនោះ គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាបានប្រើប្រាស់ស្ថាប័នតុលាការ និងច្នៃស្ថាប័ននេះឲ្យបាត់បង់អំណាចឯករាជ្យភាពពិតប្រាកដ ទុកជាខែលការពារ និងចាត់ការ បង្ក្រាបទៅលើគណបក្សនយោបាយ ឬក្រុមប្រឆាំងយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាពបំផុតអស់រយៈពេល២០ឆ្នាំកន្លងមក ។
ដូច្នេះ ភាពអសកម្មក្នុងប្រព័ន្ធតុលាការ គឺមិនងាយនឹងស្តារឲ្យមានកិត្យានុភាពឡើងវិញណាស់ ពីព្រោះបុរសខ្លាំងដែលកាន់អំណាចយូរ និងមានកំហុសក៏ច្រើន គ្មានឆន្ទៈកែទម្រង់ពិតប្រាកដឡើយ ហើយបើកែទម្រង់ឲ្យស្ថាប័នតុលាការមានអំណាចឯករាជ្យ និងមានសមត្ថភាពខ្ពស់ខាងវិជ្ជាជីវៈនោះ មានន័យស្មើនឹងបុរសខ្លាំង "ប្រឆាំងឬសម្លាប់" ខ្លួនឯង ៕
Source from: www.dtn7.com
Loading...
Post a Comment